ارزیابی کمی اثرات شانه دار بر ساختار زئوپلانکتونی حوزه جنوبی دریای خزرطی سال های 89-1375

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

ورود گونه مهاجم شانه دار Mnemiopsis leidyi به دریای خزر درسال 1379 این اکوسیستم دچار تغییراتی شده است . در این مطالعه از داده ها و اطلاعات تحقیقات مرتبط در بازه زمانی سالهای 1375 الی 1389استفاده گردید .این سال ها به دو گروه زمانی قبل از ورود شانه دار (1375) و بعد از ورود شانه دار (89-1380) به دریای خزر دسته بندی گردید. در این بررسی ارزیابی کمی اثرات شانه دار به عنوان یک گونه مهاجم و آلاینده زیستی بر ساختارزئوپلانکتون دریای خزر طی سال های 89-1380 انجام گرفت. دامنه فراوانی و پراکنش شانه دار (Abundance and Distribution Range) طی سال های 88-1380 در گروه E (زیتوده زیاد و حضور در همه مکان ها) و در سال 1389در گروهD (تعداد متوسط و حضور در همه مکان ها) ارزیابی شد. سال 1380 که زیتوده نسبی شانه دار بیش از 90 درصد می باشد، تهاجم شانه دار در مرحله گسترش(Expansion ) و سال های بعد (89-1381) با توجه کاهش و افزایش متناوب زیتوده و سپس روند کاهشی ، مرحله سازگاری (Adjustment) ارزیابی شد. با توجه به از بین رفتن گونه های بومی وکلیدی(Keystone species) در سال های بعد از حضور شانه دار، اثر شانه دار برروی جامعه زئوپلانکتون طی سال های 89- 1380 خیلی قوی (C4) ارزیابی شد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Quantitative assessment of the impact of Mnemiopsis leidyi on the southern Caspian zooplankton structure during 1996-2010

نویسندگان [English]

  • fereshte eslami
  • nima pourang
  • hasan nasrollahzade saravi
  • hasan fazli
  • abolghasem rohi
  • mojgan roshantabari
چکیده [English]

After the arrival of the invasive species (Mnemiopsis leidyi) in the Caspian Sea (in 1999) significant changes have been occurred in the ecosystem. In the present study, the data concerning the period 1996 to 2010 (extracted from the relevant research projects) were analyzed.  The period was classified into two phases, before and after the species invasion (1996 and 2001-2010). In our study, the impact of the invasive species on the structure of southern Caspian zooplankton communities was assessed during the period 2001-2010, quantitatively.The combination of abundance and distribution range of the species (ADR) during the period 2001-2009 and the year 2010 were evaluated as E (occurrence in high numbers in all localities) and  D (occurrence in moderate numbers in all localities), respectively.  Considering the obtained results, the year 2001, in which the relative biomass was more than 90 percent, could be considered as the expansion phase and the following years (2002-2010) as the adjustment phase. With regards to the loss of the keystone and some other native species after the invasion of M. leidyi (2001 to 2010), the impact of the invasive species on the structure of southern Caspian zooplankton communities was assessed as massive (C4). 

کلیدواژه‌ها [English]

  • MNEMIOPSIS LEIDYI
  • Zooplankton structure
  • Southern Caspian Sea coast
اسماعیلی،ع.، خدا بنده، ص.، ابطحی، ب.، سیف آبادی،ج. و ارشاد،ه.، 1379. گزارش مشاهده اولین مورد از شانه داران دریای خزر در سال 1378. مجله پژوهشی علوم و تکنولوژی محیط زیست . دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات . صفحه 10.

 باقری ، س.،سبک آرا،ج.،روحی،ا.،پرافکنده حقیقی،ف.،قاسمی،ش. و رضوی صیاد،ب.،1384. بررسی فراوانی و پراکنش شانه دارا در حوزه جنوبی دریای خزر (سواحل استان گیلان) . موسسه تحقیقات شیلات ایران. 32  صفحه.

حسینی، س.ع.، گنجیان ، ع.، مخلوق،آ.،  کیهان ثانی، ع.، تهامی، ف.س.، محمدجانی، ط.، حیدری، ع.، مکارمی، م.، مخدومی، ن.م.،روشن طبری، م.، تکمیلیان، ک.، روحی، ا.، رستمیان، م.ت.، فلاحی، م.، سبک آرا، ج.، خسروی ، م. ، واردی، س.ا. ،هاشمیان ، م.، واحدی،ف. ،نصرالله زاده ساروی ، ح. ، نجف پور، ش.، سلیمانرودی ، ع. ، لالویی، ف. ،غلامی پور ، س.، علومی، ی.  و سلاروند ، غ.، 1390. هیدرولوژی و هیدروبیولوژی حوزه جنوبی دریای خزر . موسسه تحقیقات شیلات ایران . 296 صفحه.

رستمیان، م.ت.، مکرمی ،ع.، خداپرست، ن.،  کیهان ثانی، ع. و نصرالله تبار، ع .، 1390 . بررسی پراکنش شانه دار M.  leidyi    در آبهای جنوبی دریای خزر .موسسه تحقیقات شیلات ایران. 57 صفحه.

روشن طبری، م.، رحمتی، ر.، نوربخ، خ.، رستمیان، م.ت.، اسلامی ،ف.، سلیمانرودی، ع. و کیهان ثانی، ع.، 1390. بررسی پراکنش زئوپلانکتون در حوزه جنوبی دریای خزر. موسسه تحقیقات شیلات ایران.80 صفحه.

روشن طبری، م.، غلامی، م.، خداپرست، ن.،  رستمیان، م.ت.، رضوانی، ع.ر.، اسلامی، ف.، سلیمانرودی، ع .، کیهانثانی، ع.ر.، کنعانی، م.ر.، امانی، ق.، فضلی، ح. و نگارستان، ح.،  1391. بررسی تنوع، بیوماس و فراوانی زئوپلانکتون    حوزه جنوبی دریای خزر. موسسه تحقیقات شیلات ایران. 93 صفحه.

روشن طبری، م.، پورغلام، ر.، نصراله زاده ساروی،ح.،  سلیمان رودی، ع.، خداپرست، ن.، اسلامی، ف.، ضوانی، غ.، عوفی، ف.، مخلوق، آ.،سبک آرا، ج.، کیهان ثانی، ع.، الیاسی، ف.، مکرمی، ع.، شیخ الاسلامی، ع.، رضایی، م.  و رحمتی، ر.، 1392. بررسی تنوع، زیتوده و فراوانی زئوپلانکتون در منطقه جنوبی دریای خزر. موسسه تحقیقات شیلات ایران. 94 صفحه.

روحی ،ا..، هاشمیان، ع.، نادری، م.، واحدی، ف.، روشن طبری، م.، مقیم، ع.، سلمانی، ع.، افرایی، م.ع.، باقری، سیامک.، مخلوق، آ.، گنجیان خناری، ع.، واردی، س.ا.، فضلی، ح.، نصرالله زاده، ح.، پرافکنده، ف.،کیهان ثانی، ع.، نصرالله تبار، ع.، نظران، م. ، خداپرست، ن.، سبک آرا، ج.، ملک شمالی، م.، میرزاجانی، ع.، خداپرست، ح.، مکارمی، م.، طالب زاده، س.ع.، بیاتی، م.، عباسی،ک.، محمد جانی،ط. ، حیدری، ع.، قانع، ا.، یوسف زاد، م.،      ریاضی، ش.ع. و عزتی،ا. 1386. بررسی جامع اکولوژیک امکان کنترل جمعیت شانه دار مهاجم دریای خزر. فعالیت 1: بررسی پراکنش و فراوانی شانه دار M.leidyi در سواحل ایرانی دریای خزر.موسسه تحقیقات  شیلات ایران.49 صفحه.

روحی، ا.، نظران، م.، خداپرست، ن.،  واحدی، ف.، رستمیان، م.ت.، واردی، ا.، یونسی، ح.، علومی، ی.، کیهان ثانی، ع.، نصرالله تبار، ع.، تهامی، ف.س. و پورمند، ت.م. 1388. بررسی پراکنش شانه دار M. leidyi در آب­های جنوبی  دریای خزر موسسه تحقیقات شیلات ایران. 67 صفحه.

روحی ،ا.،  نصرالله زاده ساروی ،ح.، مکرمی، ع.،  رستمیان، م.ت.، کیهان ثانی، ع.، نصرالله تبار، ع.، زاهدی، آ.، رازقیان، غ.ر.، خداپرست، خ.، کاردر رستمی، م.، اسلامی، ف.، الیاسی، ف. و پورمند، ت.م.، 1391.  بررسی فراوانی و بیوماس شانه دار  M. leidyiدر منطقه جنوبی دریای خزر. موسسه تحقیقات شیلات ایران. 56 صفحه.

مکرمی رستمی، ع.، روحی، ا.، نصرالله زاده ساروی، ح.، نادری، م.، اسلامی، ف.، فارابی، س.م. و.، رستمیان،م.ت.، روشن طبری، م.، دوستدار ، م.، کیهان ثانی، ع.،  قانعی تهرانی، م.، سلیمانرودی، ع. و آذری تاکامی ،ح.، 1392. بررسی فراوانی و بیوماس شانه دارM. leidyiدر حوزه جنوبی دریای خزر . موسسه تحقیقات شیلات ایران. 57 صفحه.

هاشمیان، ع.،  نیکویان، ع. ر.، کرباسی، ع.ر.، ربانی، م.،  جوانشیر، آ.، فاطمی، م. ر.، روشن طبری، م.، روحی،ا.، مخلوق، آ.، گنجیان، ع.، تهامی، ف.، رستمیان، م.ت.،  کیهان ثانی، ع.ر.،  سالاروند،  غ.ر.،  شیخ الاسلامی، ع.، فراخی، ع.ج.،  امانی، ق.ع.،  واحدی، ف.، علومی،  ی.، نصرالله تبار، ع.،  واردی، س.ا.،  نجف پور، ش.،سلمانی، ع.، غلامی پور، س.، یونسی پور، ح. 1388. گزارش نهایی طرحهای تحقیقاتی بررسی هیدرولوژی و هیدروبیولوژی و آلودگی های زیست محیطی اعماق کمتر از ‎۱۰ متر حوزه جنوبی دریای خزر . موسسه    تحقیقات شیلات ایران.103 صفحه.

Clinton, W.J., 1999.Exective order 13112. Federal Register, 64(25), 6183-6186.

Daunys, D., Olenin, S. and  Minchin, D. 2007. A biopollution index for assessing the invasiveness of alien species. Fifth International Marine Bioinvasions                      Conference May 21-24, Coastal Research & Planning Institute, Klaipeda                 University, Lithuania Marine Organisms Investigations, Ireland.  

Elliott, M., 2003. Biological pollutants and biological pollution-an increasing cause for concern. Mar. pollut. Bull. 46, 275-280.

Haslob,  H., Clemmesen, C., Schaber, M., Hinrichsen, H. H.,Schmidt, J.O., Voss, R., Kraus, G. and  Köster, F.W., 2007 .Invading M. leidyi as a potential threat to Baltic fish. Marine Ecology Progres Series, 349, 303-306.

Huwer, B., Storr-Paulsen, M., Riisgard, H.U. and  Haslob, H., 2008. Abundance, horizontal and vertical distribution of the invasive ctenophore M. leidyi in the central Baltic           Sea, November 2007. Aquatic Invasions, 3(2), 113-124.

Ivanov, V.P., Kamakima, A.M., ushivtzev,V.B., Shiganova, T.A., Zhukova, O., Aladin, N., Wilson, S.I., Harbison, G.R.  and Domunt, H.J., 2000. Invasion of Caspian Sea by the come jelly fish M. leidyi . Biological Invasion, 2, 255-258.                      

Janas, U. and Zgrundo A., 2007. First record of  M. leidyi , Agassiz, 1865 in  the Gulf of Gdansk ( southern Baltic Sea). Aquatic Invasions, 2(4), 450-454.

Karpyuk, M.I., Katunin, D.N., Abdusamadov, A.S., Vorobyeva, A.A., Lartseva, L.V., Sokolski, A.F., Kamakin, A.M., Resnyanski, V.V. and Abdulmedjidov, A., 2004. Results of research into Mnemiopsis leidyi impact on the Caspian Sea ecosystem and development of biotechnical principles of possible introduction of Beroe ovata for biological control of Mnemiopsis population. First Regional Technical Meeting, February 22-23, 2004. Teharan. pp. 44-64.

Kideys, A.E. and Moghim M., 2003. Distribution of the alien ctenophore Mnemiopsis leidyi in the Caspian Sea in August 2001. Marine Biology, 142, 163-171.

Kosarev, A.N. and Yablonskaya, E.A., 1994. The Caspian Sea. The Netherlands: SPB Academic Publishing, The Hague. 259P.

 

Kremer, P., 1979. Predation by the ctenophore M.leidyi in Narragansett Bay. Rhode Island. Estuaries, 2, 97-105.

Kube, S., Postel, L., Honnef C. and Augustin, C.B.,  2007. M. leidyi in the Baltic Sea- distribution and overwintering between autumn 2006 and spring 2007. Aquat Invations, 1(1), 38-41.

Occhipint, A.A. and  Savini, D.,  2003. Biological invasions as a component of global change in stressed marine ecosystems.Mar.poll.Bul, 46, 542-551.

Olenine, S., Minehin, D. and  Daunys, D.,  2007. Assessment of biopolution in aquatic ecosystems. Mar. pollu. Bull. 55,379-394.

Oliveira, O.M.P.,  2007. The presence of the ctenophore M. leidyi in the Oslofjorden and considerations on the initial invasion pathways to the North and BalticSeas. Aquatic Invasions, 2(3), 185-189

Polyaninova, A.A., Ardabieva, A.G., Tatarintzeva, T.A., Terletzkaya,O.V., Tarasova, L.I., Tinenkova, D. K. and Petrenko, E.L., 2001. The hydrobiological characteristic of the commercial fish fattening conditions in the Caspian Sea. Fisheries Research in the Caspian: Scientific Research works Results for 2000. KaspNIRKH Publishing, Astrakhan. pp. 110-125.

Roohi, A., Yasin, Z., Kideys, A.E., Hwai, A.T., Ganjian, A.K. and  Develi, E., 2008. Impact of a new invasive ctenophore (M.leidyi) on the zooplankton community of the Southern Caspian Sea.Marine Ecology. pp.1-14.

Roohi A., Kideys  A., Sajjadi  A., Hashemian A., Pourgholam R., Fazli  H., Ganjian Khanari  A. and Eker-Develi, E., 2010. Changes in biodiversity of phytoplankton, zooplankton, fishes and macrobenthos in the Southern Caspian Sea after the invasion of the ctenophore Mnemiopsis Leidyi, Biological Invasions, 12, 2343- 2361.

Shiganova, T.,  1998. Invasion of the Black Sea by the ctenophore M. leidyi and resent changes in pelagic community structure. Fisheries Oceanography, 7(3/4), 305-310.

Shiganova, T.A., Sapozhnikov, V.V., Musaeva, E.I., Domanov, M.M., Bulgakova, Yu. V., Belov A.A., Zazulya, N.I.,  Zernova, V.V., Kuleshov, A.F.,  Sokol’skii, F.,  Imirbaeva, R.I. and Mikuiza, A.S.,  2003. Factors Determining the Conditions of Distribution and Quantitative Characteristics of the Ctenophore M. leidyi in the North Caspian. Oceanology, 43(5), 676–693.

Tendal, O.S., Jensen, K.R. and Riisgård, H.U. 2007. Invasive Ctenophore M.leidyi widely distributed in Danish waters. Aquatic Invasions, 2(4), 455-460

Tinenkova, D.K. and  Petrenko, E. L., 2004.Description of the zooplankton of the central and southern Caspian Sea in October 2003. Fisheries Researches in the Caspian. Scientific Research Works Results for 2003. KaspNIRKH Publishing. Astrakhan. pp. 130-131.

Vinogradov, M.E., Sapozhnikov, V.V. and Shushkina, E.A., 1992. The Black Sea ecosystem. Nauka, Moscow, Russia. 112 P.

Viitasalo, S., Lehtiniemi, M. and Katajisto, T., 2008. The invasive ctenophore M.leidyi overwinters in high abundances in the subarctic Baltic Sea. Journal of Plankton Research, 30(12), 1431-1436

Zaitsev, Y. and Ozturk, B.,  2001. Exotic species in the Agean, Marmara, Black and Caspian Seas.Turkish Marine Research Foundation, Istanbul, 267P.

 

 

 


دوره 24، شماره 1
فروردین و اردیبهشت 1393
صفحه 47-58