تأثیر عصاره هیدروالکلی ریزپوشانی‌شده برگ گیاه آقطی سفید (Sambucus ebulus) بر شاخص‌های خونی، بیوشیمیایی، ایمنی و مقاومت قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) در برابر باکتری Yersinia ruckeri

نویسندگان

1 پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سمنان، ایران

3 موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

10.22092/isfj.2026.135182

چکیده

با توجه به نقش کلیدی قزل‌آلا در صنعت آبزی‌پروری ایران و کاهش اثربخشی آنتی‌بیوتیک‌ها در کنترل بیماری‌هایی مانند Yersiniosis، استفاده از گیاهان دارویی به ‌عنوان راهکاری نوین برای تقویت ایمنی و افزایش مقاومت ماهیان، ضروری به‌نظر می‌رسد. هدف از مطالعه حاضر، ارزیابی اثرات عصاره هیدروالکلی کپسوله شده گیاه آقطی بر شاخص‌‌های ایمنی، خون، بیوشیمیایی و مقاومت در برابر باکتری Yersinia ruckeri بوده است. بدین‌منظور، عصاره هیدروالکلی برگ گیاه آقطی به ‌صورت ریزپوشانی‌شده با ژلاتین در غلظت‌های 0 (شاهد)، 1/0، 25/0 و 5/0 درصد به جیره غذایی ماهیان قزل‌آلای رنگین‌کمان (میانگین وزنی 55/2±11/59 گرم) افزوده شده و ماهیان به مدت 8 هفته تغذیه شدند. در پایان هفته‌های 4 و 8 آزمایش، از 8 عدد برای سنجش شاخص‌های خونی، بیوشیمیایی و ایمنی خون‌گیری انجام گرفت. در پایان هفته 8 نیز به 30 عدد ماهی از هر تیمار، 1/0 میلی‌لیتر از باکتری Y. ruckeri به ‌صورت داخل ‌صفاقی تزریق شد. نتایج این بررسی نشان داد که تعداد گلبول‌های قرمز، هماتوکریت، هموگلوبین، حجم متوسط گلبولی، میزان هموگلوبین گلبولی و غلظت متوسط هموگلوبین گلبولی ، آلبومین، آسپارتات آمینوترانسفراز تفاوت معنی داری در پایان هفته‌های 4 و 8 آزمایش بین شاهد و تیمارها نشان ندادند. تعداد گلبول‌های سفید، کلسترول، تری‌‌گلیسرید، پروتئین تام سرم، آلانین آمینوترانسفراز، IgM تام سرم، لیزوزیم، انفجار تنفسی، در گروه‌‌های تیمار در مقایسه با شاهد بهبود معنی‌‌داری داشتند. در مواجهه با باکتری، درصد بازماندگی در تیمارهای 0 (شاهد)، 1/0، 25/0 و 5/0 درصد به‌ترتیب 3/23، 7/56، 7/66 و 3/73 درصد بودند. نتایج این بررسی نشان داد که عصاره گیاه آقطی از توانائی بسیار خوبی در بهبود شاخص‌های بیوشیمیائی، ایمنی و مقاومت ماهیان قزل آلا دارد در برابر باکتری بیماریزا برخوردار بوده و بهترین دوز مصرفی 25/0 درصد است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effect of microencapsulated hydroalcoholic extract of dwarf elder (Sambucus ebulus) leaf on hematological, biochemical, immunological parameters and disease resistance of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) against Yersinia ruckeri

نویسندگان [English]

  • M. Ghiasi 1
  • F. Bahadori 2
  • R. Azimi Atargoleh 3
  • M. Binaei 1
  • F. Habibi 1
  • M.J. Taghavi 1
1
2
3
مجله علمی شیلات ایران
دوره 34، شماره 6
بهمن و اسفند 1404
صفحه 55-72

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار