بررسی کیفیت آب و وضعیت تروفیک (تغذیه ای) با تکیه بر شاخص‌های زیستی (پریفیتون و زئوپلانکتون) در رودخانه خرسان، استان چهارمحال و بختیاری

نویسندگان

پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

10.22092/isfj.2026.135411

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی کیفیت آب و وضعیت تروفیک(تغذیه ای) رودخانه خرسان در شهرستان لردگان (استان چهارمحال و بختیاری) انجام شد. برای ارزیابی شرایط زیستی، شاخص‌های Shannon (تنوع گونه)، Evenness (یکنواختی گونه)، Saprobic (آلودگی آلی) و TDI (شاخص تروفی دیاتومه) بر اساس جوامع پریفیتون و زئوپلانکتون مورد استفاده قرار گرفت. نمونه‌برداری به‌ صورت فصلی از پاییز 1402 لغایت تابستان 1403 در پنج ایستگاه انجام شد. نتایج نشان داد که در جوامع پریفیتونی پنج شاخه شامل 30 جنس و 38 گونه و در جوامع زئوپلانکتونی چهار شاخه شامل یک خانواده، 4 جنس و 13 گونه شناسایی شد. شاخه Bacillariophyta با 74 درصد و شاخه Rotifera با 56 درصد دارای بیشترین سهم گونه‌ای بودند. شاخص تنوع Shannon در بیشتر ایستگاه‌ها برای هر دو گروه زیستی در محدوده 1 الی 3 قرار گرفت که بیانگر شرایط آلودگی متوسط بود. شاخص یکنواختی گونه برای پریفیتون‌ها 97/0 -67/0و برای زئوپلانکتون‌ها 98/0 -44/0 محاسبه شد. شاخص Saproby بر اساس پریفیتون در محدوده 01/2-78/1 و بر اساس زئوپلانکتون در محدوده 01/2-51/1 قرار داشت. این نتایج نشان‌دهنده شرایط آلودگی آلی متوسط[1] در همه ایستگاه‌ها و فصول بود. شاخص دیاتومه نیز در محدوده 74/3-17/2 قرار گرفت که شرایط مزوتروفی تا یوتروفی را در بهار و تابستان و شرایط یوتروفی را در پاییز و زمستان نشان داد. این وضعیت بیانگر بارگذاری متوسط تا زیاد مواد مغذی در رودخانه است. بررسی‌ها نشان داد که با وجود غناء فصلی مواد مغذی به‌ویژه فسفر، محدودیت‌های فیزیکی (جریان شدید آب و مواد معلق)، مانع افزایش زی‌توده شدند. شاخهBacillariophyta  نه با تراکم بیشتر بلکه با مقاومت و رقابت مؤثر، غلبه داشتند. کنترل بارگذاری مواد مغذی برای حفظ تعادل توزیع گونه‌ها در آینده ضروری است. همچنین زئوپلانکتون‌های غالب در همه ایستگاه‌ها شاخصی از آلودگی آلی متوسط بودند که با نتایج پریفیتون‌ها هم‌خوانی داشت.   [1] Beta-mesosaprobic

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Assessment of water quality and trophic status using biological indices (periphyton and zooplankton) in the Khersan River, Charmahal and Bakhtiari Province

نویسندگان [English]

  • R. Rahmati
  • A. Makhlough
  • N. Alishah
  • H. Nasrollahzade Saravi
  • H. Fazli
  • B. Rahnama
  • A, Ahmadnejad Chehreh
  • M. Kardar Rostami
مجله علمی شیلات ایران
دوره 35، شماره 1
فروردین و اردیبهشت 1405
صفحه 33-48

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار