انستیتو تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران
10.22092/isfj.2026.135744
چکیده
اثر مکمل آستاگزانتین جیره بر شاخصهای رشد، گناد و شاخصهای تولیدمثلی در فیلماهی ماده پرورشی مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 15 عدد فیلماهی ماده در سن 32 -28 ماه در مرحله رسیدگی جنسی II، با متوسط وزن 16/0±16/16 کیلوگرم و طول 2/13±65/ 140سانتیمتر با جیرههای حاوی 50 درصد پروتئین، 14 درصد چربی و 18 مگاژول بر کیلوگرم انرژی: AST (فاقد آستاگزانتین و 5/8 درصد روغن ماهی) AST 50، AST 100، AST 150 ، AST 200(50، 100، 150 و 200 میلیگرم در کیلوگرم آستاگزانتین) به مدت 615 روز تغذیه شدند. در پایان دوره تغذیه فیلماهیان تغذیهشده با جیره AST200دارای بیشترین وزن نهایی (10/2±60/45 کیلوگرم)، درصد افزایش وزن (6/32±46/183 درصد)، رشد روزانه (04/5±49/45 گرم) و ضریب رشد ویژه (01/0±16/0 درصد/ روز) بودند (05/0p<). نمونهبرداری برای وضعیت گناد و تغییرات هورمونهای جنسی در چهار مرحله انجام شد. در آخرین مرحله نمونهبرداری میزان ترشح هورمون استرادیول در مولدین تغذیهشده با جیرههای حاوی آستاگزانتین 50، 100 و 200 میلیگرم در کیلوگرم به طور معنیداری افزایش یافت و میزان تستوسترون سرم مولدین تغذیهشده با جیره دارای 200 میلیگرم در کیلوگرم آستاگزانتین در مقایسه با مولدین تیمار شاهد، بیشتر بود، اما میزان آلفا هیدروکسی پروژسترون در مولدین تغذیهشده با جیره 200 میلیگرم در کیلوگرم آستاگزانتین به طور معنیداری کمتر از مولدین تیمار شاهد بود (05/0p<). نتایج بهدست آمده از مشاهدات لاپاراسکوپی از گناد ماهیان نشان دادکه مولدین تغذیهشده با جیرههای حاوی 200 میلیگرم آستاگزانتین در مرحله ورود به مرحله IV بوده و اووسیتها و تخمهای نارس در بافت تخمدان قابل مشاهده بود. نتایج این آزمایش نشان داد که افزودن مکمل آستاگزانتین به میزان 200 میلیگرم در کیلوگرم موجب افزایش ترشح هورمونهای رسیدگی جنسی، رشد گناد و افزایش ترشح هورمونهای جنسی در گونه فیلماهی میشود. در شرایط عادی، تغییر از مرحله رسیدگی جنسی II بهIV یا 6-5 سال بهطول میانجامد درحالیکه در این آزمایش این مرحله به 33 ماه کاهش یافت.