1
گروه علوم و مهندسی شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، کرمان، ایران
2
گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، کرمان، ایران
10.22092/isfj.2026.136077
چکیده
مصرف آبزیان و فرآوردههای شیلاتی نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی و ارتقاء سلامت جامعه دارد، اما الگوی مصرف خانوارها تحت تأثیر عوامل جمعیتشناختی، اقتصادی و اولویتهای رفتاری قرار میگیرد. پژوهش حاضر، با هدف تحلیل عوامل جمعیتشناختی و اولویتهای رفتاری مؤثر بر مصرف آبزیان در خانوارهای شهرستان جیرفت در زمستان 1404 انجام شد. برای مطالعه حاضر، نویسندگان یک پرسشنامه طراحی کردند که شامل سؤالاتی در حوزههای جمعیتشناختی، دانش، نگرش و رفتار مصرفی بود. ۳۸۱ نفر از ساکنان مناطق شهری شهرستان جیرفت به روش تصادفی در دسترس انتخاب شدند. حجم نمونه بر اساس فرمول Cochran با سطح اطمینان ۹۵ درصد و خطای ۵ درصد تعیین گردید. پایایی پرسشنامه با ضریب Cronbach's alpha (بیشتر از ۷/۰) تأیید شد. دادهها بهصورت ناشناس از قشرهای مختلف مردم ساکن در شهرستان جیرفت جمعآوری گردید. برای تبدیل سؤالات اولویتبندی به متغیرهای کمی، از روش امتیازدهی وزنی معکوس بر اساس رتبه استفاده شد. طبق نتایج، مهمترین عامل مؤثر بر خرید، «تازگی و کیفیت» (۵/۵۷ درصد) و مهمترین مانع مصرف، «قیمت بالای ماهی» (۲۶ درصد) و «آشنا نبودن به نحوه پخت» (۶/۱۸ درصد) بود. مؤثرترین راهکار بهبود مصرف از دیدگاه شرکتکنندگان، «تعدیل قیمت» (۸/۳۱ درصد) و «افزایش کیفیت» (۱/۲۸ درصد) بود. دو متغیر تحصیلات (022/0= P) و اولویت تازگی و کیفیت در خرید (011/0= P) دارای تأثیر معنیدار بر علاقهمندی زیاد به مصرف ماهی بودند. پیشنهاد میشود، سیاستهای حمایتی برای تعدیل قیمت، بهبود کیفیت محصولات شیلاتی و برگزاری کلاسهای ترویجی آموزش روشهای متنوع و سالم طبخ آبزیان در اولویت قرار گیرد.
خانجانی, محمدحسین و محمدی, علیرضا . (1405). تحلیل عوامل جمعیتشناختی و اولویتهای رفتاری مؤثر بر مصرف آبزیان در خانوارهای شهرستان جیرفت. مجله علمی شیلات ایران, 35(3), 97-110. doi: 10.22092/isfj.2026.136077
MLA
خانجانی, محمدحسین , و محمدی, علیرضا . "تحلیل عوامل جمعیتشناختی و اولویتهای رفتاری مؤثر بر مصرف آبزیان در خانوارهای شهرستان جیرفت", مجله علمی شیلات ایران, 35, 3, 1405, 97-110. doi: 10.22092/isfj.2026.136077
HARVARD
خانجانی, محمدحسین, محمدی, علیرضا. (1405). 'تحلیل عوامل جمعیتشناختی و اولویتهای رفتاری مؤثر بر مصرف آبزیان در خانوارهای شهرستان جیرفت', مجله علمی شیلات ایران, 35(3), pp. 97-110. doi: 10.22092/isfj.2026.136077
CHICAGO
محمدحسین خانجانی و علیرضا محمدی, "تحلیل عوامل جمعیتشناختی و اولویتهای رفتاری مؤثر بر مصرف آبزیان در خانوارهای شهرستان جیرفت," مجله علمی شیلات ایران, 35 3 (1405): 97-110, doi: 10.22092/isfj.2026.136077
VANCOUVER
خانجانی, محمدحسین, محمدی, علیرضا. تحلیل عوامل جمعیتشناختی و اولویتهای رفتاری مؤثر بر مصرف آبزیان در خانوارهای شهرستان جیرفت. مجله علمی شیلات ایران, 1405; 35(3): 97-110. doi: 10.22092/isfj.2026.136077
)