شناسایی عوامل اثرگذار بر وقوع صید غیرمجاز و اولویت‌بندی آنها در آبهای ساحلی خوزستان

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع‌طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

2 گروه تولید و بهره برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

10.22092/isfj.2026.136379

چکیده

استان خوزستان با دارا بودن پهنه‌های متنوع ساحلی و جمعیت قابل‌توجهی از صیادان، از مناطق مهم صید و صیادی کشور به‌شمار می‌آید که صید غیرمجاز را می‌‌توان چالش‌های اساسی در بهره‌برداری پایدار از منابع آبزی دانست. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، اولویت‌بندی و وزن‌دهی عوامل مؤثر بر پدیده صید غیرمجاز در آبهای ساحلی خوزستان طی سال‌های 03-1402 انجام گرفت. در گام نخست، شناسایی علل بالقوه و مؤثر بر صید غیرمجاز با بهره‌گیری از روش Delphi و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با خبرگان حوزه صید و شیلات، انجام شد. پس از گردآوری و تحلیل دیدگاه‌های متخصصان، معیارها و زیرمعیارهای اصلی استخراج گردید و فرایند اولویت‌بندی در قالب یک پرسشنامه و با به‌کارگیری مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره [1]TOPSIS و در محیط نرم‌افزار  Expert Choice مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان داد که معیار اقتصادی با میانگین 71/4 در مقیاس Likert و وزن نهایی (C1) 308/0 و پس از آن معیارهای اجتماعی (253/0)، فرهنگی (238/0) و جرم‌شناختی (201/0) دارای بیشترین تأثیر در وقوع پدیده صید غیرمجاز بودند. از میان زیرمعیارها، افزایش بیکاری و درآمد ناکافی، نبود اشتغال پایدار برای ساحل‌نشینان، فقدان شغل جایگزین در دوره‌های ممنوعیت صید و عدم به‌روزرسانی قوانین موجود به عنوان مؤثرترین عوامل شناسایی شدند. بنابراین، کاهش صید غیرمجاز در خوزستان نیازمند اتخاذ سیاست‌های اشتغال‌زایی پایدار و اجرای مؤثر قوانین بازدارنده خواهد بود.
 
[1] Threat-Oriented Person Screening Integrated System (TOPSIS)

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Identification of factors influencing the occurrence of illegal fishing and their prioritization in the coastal waters of Khuzestan

نویسندگان [English]

  • F. Harout 1
  • M. Khosravizadeh 1
  • P. Zare 2
  • N. Shiry 3
1
2
3
مجله علمی شیلات ایران
دوره 35، شماره 4
مهر و آبان 1405
صفحه 75-84

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار