پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران
10.22092/isfj.2026.136381
چکیده
اثرات نامطلوب زیست محیطی ناشی از توسعه های صنعتی و شهری، توجه محققین را به پایش آلاینده‌‌ها معطوف نموده است. در پژوهش حاضر، پراکنش و ارزیابی ریسک اکولوژیک هیدروکربن‌‌های نفتی کل و فلزات سنگین (Cd،Ni، Cr، V، Pb و Fe) در رسوبات خلیج جاسک در سال1402 انجام شد. تجزیه‌وتحلیل دستگاهی فلزات سنگین با جذب اتمی و ترکیبات نفتی با دستگاه اسپکتروفتومتر مرئی فرابنفش (UVF) صورت پذیرفت. میانگین TPHs در خلیج جاسک در بهار و زمستان بهترتیب24/0±37/0 و07/0±18/0 میکروگرم بر کیلوگرم وزن خشک رسوب ثبت گردید. شاخصهای سمیت و ضریب آلودگی، پایین بودن آلودگی نفتی و اثرات بیولوژیک نامطلوب را نشان داد. میانگین غلظت کادمیم در فصول بهار و زمستان بهترتیب مقادیر06/0±54/0 و 04/0± 29/0 میکروگرم بر کیلوگرم وزن خشک اندازه گیری گردید. میانگین کل غلظت کادمیم در بهار و زمستان بهترتیب 06/0±54/0 و 04/0±29/0 میکروگرم بر کیلوگرم وزن خشک و برای سرب 6/2±77/6 و 22/2±45/6 میکروگرم بر کیلوگرم وزن خشک رسوب بوده است. غلظت نیکل در بهار و زمستان بهترتیب 6/3±16/34 و 92/4±48/34 و برای کروم در بهار 4/5±64/32 و در زمستان 8/5±03/35 میکروگرم بر کیلوگرم ثبت شد. میانگین غلظت آهن معنی‌دار نبوده (05/0p>) و در محدوده 37/1-16/1 میکروگرم بر کیلوگرم متغیر بوده است. وانادیم در بهار و زمستان بهترتیب دارای غلظت کل 05/17±26/35 و 7/17±28/41 میکروگرم بر کیلوگرم بوده است. دامنه تغییرات شاخص آلودگی برای کادمیم، سرب، و نیکل بهترتیب 6/1 الی 95/1، 42/0 تا 54/0 و 47/0 تا 54/0 بوده است. این شاخص برای عناصر کروم، آهن و وانادیم بهترتیب 42/0-32/0، 34/0–25/0 و 41/0–27/0 ثبت شد. شاخصهای ریسک آلودگی متوسط رسوبات را به فلز کادمیم نشان داد که با توجه به سمیت آن و برنامه‌‌های توسعه‌‌ای پیش رو در منطقه مکران، نیازمند پایش مستمر است.
محبی‌نوذر, سیده لیلی , مرتضوی, محمدصدیق , شریفیان, سنا , کوهکن, هادی و ملایی, راضیه . (1405). بررسی آلاینده‌‌های نفتی و فلزات سنگین در رسوبات خلیج غربی و شرقی جاسک در استان هرمزگان. مجله علمی شیلات ایران, 35(4), 85-98. doi: 10.22092/isfj.2026.136381
MLA
محبی‌نوذر, سیده لیلی , , مرتضوی, محمدصدیق , , شریفیان, سنا , , کوهکن, هادی , و ملایی, راضیه . "بررسی آلاینده‌‌های نفتی و فلزات سنگین در رسوبات خلیج غربی و شرقی جاسک در استان هرمزگان", مجله علمی شیلات ایران, 35, 4, 1405, 85-98. doi: 10.22092/isfj.2026.136381
HARVARD
محبی‌نوذر, سیده لیلی, مرتضوی, محمدصدیق, شریفیان, سنا, کوهکن, هادی, ملایی, راضیه. (1405). 'بررسی آلاینده‌‌های نفتی و فلزات سنگین در رسوبات خلیج غربی و شرقی جاسک در استان هرمزگان', مجله علمی شیلات ایران, 35(4), pp. 85-98. doi: 10.22092/isfj.2026.136381
CHICAGO
سیده لیلی محبی‌نوذر , محمدصدیق مرتضوی , سنا شریفیان , هادی کوهکن و راضیه ملایی, "بررسی آلاینده‌‌های نفتی و فلزات سنگین در رسوبات خلیج غربی و شرقی جاسک در استان هرمزگان," مجله علمی شیلات ایران, 35 4 (1405): 85-98, doi: 10.22092/isfj.2026.136381
VANCOUVER
محبی‌نوذر, سیده لیلی, مرتضوی, محمدصدیق, شریفیان, سنا, کوهکن, هادی, ملایی, راضیه. بررسی آلاینده‌‌های نفتی و فلزات سنگین در رسوبات خلیج غربی و شرقی جاسک در استان هرمزگان. مجله علمی شیلات ایران, 1405; 35(4): 85-98. doi: 10.22092/isfj.2026.136381
)